ด้วยสภาพภูมิอากาศในประเทศไทยในฤดูหนาว มีอุณหภูมิลดต่ำลง อาจส่งผลให้สัตว์เกิดความเครียด ภูมิคุ้มกันโรคลดลง ท่าให้สัตว์เลี้ยงป่วยได้ง่าย เกษตรกรจึงควรจัดเตรียม วิตามิน และเกลือแร่ ให้สัตว์มีสุขภาพแข็งแรง จัดเตรียมโรงเรือนเพื่อเป็นที่กำบังลมหนาว หรือเพิ่มความอบอุ่นให้กับปศุสัตว์
สำหรับโรคในโคกระบือที่ควรเฝ้าระวังในระยะนี้ ได้แก่
โรคคอบวม หรือโรคเฮโมรายิกเซพติซีเมีย
เป็นโรคที่มีความรุนแรงในกระบือ สัตว์จะหายใจหอบ มีเสียงดัง คอ หรือหน้าบวมแข็ง ตายอย่างรวดเร็วภายใน 1-2 วัน ทั้งนี้ โรคดังกล่าวสามารถป้องกันได้โดยการฉีดวัคซีนป้องกันโรคคอบวม
โรคปากและเท้าเปื่อย ซึ่งสามารถติดต่อ และแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็วในสัตว์กีบคู่ทุกชนิด จากการที่สัตว์กินเอาเชื้อโรคที่ปนเปื้อนอยู่กับอาหารและน้ำหรือหญ้า หรือหายใจเอาเชื้อที่ปะปนอยู่กับอากาศในบริเวณที่มีสัตว์ป่วยเข้าไปสัตว์ โดยสัตว์จะแสดงอาการมีไข้สูง เบื่ออาหาร น้ำลายไหล มีแผลที่ ลิ้น เหงือก และร่องกีบ บางรายอาจเกิดโรคแทรกซ้อน เช่น ปอดบวม ติดเชื้อเข้าสู่กระแสโลหิต อาจทำให้สัตว์ตายได้ ทั้งนี้ สามารถป้องกันโรคได้โดยการฉีดวัคซีนป้องกันโรคปากและเท้าเปื่อย รวมทั้งดำเนินการตามระบบความปลอดภัยทางชีวภาพภายในฟาร์มอย่างเข้มงวด
สำหรับโรคในสุกร ให้เฝ้าระวังโรคปากและเท้าเปื่อยเช่นเดียวกับในโค กระบือ และอีกโรคที่อาจมีการระบาดในช่วงนี้ ได้แก่
โรค PRRS
โรคนี้เป็นโรคในสุกร ไม่ติดต่อถึงคน ซึ่งเชื้อจะแพร่ระบาดไปอย่างรวดเร็ว สุกรจะมีอาการไข้ หอบ ไอ ผิวหนังเป็นปื้นแดง ไม่มีแรง หากสุกรท้องจะแท้ง หรือลูกตายแรกคลอด หรืออ่อนแอ แคระแกร็น โตช้า ทั้งนี้ สามารถป้องกันได้โดยแยกเลี้ยงสุกรใหม่ก่อนเข้ารวมฝูงอย่างน้อย 1 เดือน ทำลายเชื้อที่อาจติดมากับยานพาหนะและคนก่อนเข้าสถานที่เลี้ยงสุกร ด้วยการฉีดน้ำายาฆ่าเชื้อทุกครั้ง รวมทั้งการฉีดวัคซีนป้องกันโรค PRRS
สำหรับโรคในสัตว์ปีก มีโรคที่ควรเฝ้าระวัง ได้แก่
โรคนิวคาสเซิล
โรคนี้เกิดจากเชื้อไวรัส หากเป็นชนิดรุนแรงมาก ก่อให้เกิดโรคเฉียบพลันในไก่ทุกอายุ อาจพบไก่ตายมากโดยไม่แสดงอาการใดๆ หรืออาจแสดงอาการอ่อนเพลีย หายใจเร็ว กินอาหารลดลง ปริมาณไข่ลดลง ท้องเสียถ่ายเป็นน้ำสีเขียว บางครั้งอาจมีเลือดปน ตัวสั่น กล้ามเนื้อกระตุก คอบิด แสดงอาการอัมพาตของปีกและขา ทั้งนี้ สามารถป้องกันโดยการให้วัคซีนป้องกันโรคนิวคาสเซิล
โรคอหิวาห์สัตว์ปีก
โดยโรคนี้อาจพบสัตว์ตายอย่างกะทันหัน บางตัวอาจแสดงอาการมีไข้สูง น้ำมูก น้ำลายไหล ซึม หงอย เหนียงหงอนมีสีคล้ำ เนื่องจากสารพิษที่ตัวเชื้อแบคทีเรียสร้างขึ้น ทั้งนี้ สามารถป้องกันโรคได้โดยการฉีดวัคซีนป้องกันโรคอหิวาห์สัตว์ปีก
**************
ภาพประชาสัมพันธ์และข้อมูลโดย สำนักงานปศุสัตว์อำเภอปลวกแดง
ประชาสัมพันธ์ข้อมูล ตามแผนงานที่ 3 ส่งเสริมองค์ความรู้ด้านปศุสัตว์แก่เกษตรกรและประชาชนทั่วไป ภายใต้แผนปฏิบัติการขับเคลื่อนนโยบายกรมปศุสัตว์ระดับพื้นที่จังหวัดระยอง (DLD-C Rayong) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569
กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
กรมปศุสัตว์